Kolberg, 1875: „Za jedną z najciekawszych dla etnografa prowincyj, uważać niewątpliwie należy Wielkopolskę, już to z powodu czysto-lechickich znamion dawnych jej mieszkańców, już z powodu jej na zachodnich dzisiejszej Słowiańszczyzny kresach, położenia”


Wielkopolska to przede wszystkim kraina dud – tu właśnie występuje 12 rodzajów i odmian dud (z 15 zachowanych w Polsce). Dudy i skrzypce tworzyły tradycyjną kapelę w środkowej części Wielkopolski. W północno-zachodniej części Wielkopolski grano na największych rodzajach dud: koźle ślubnym (czarnym) i weselnym (białym). Pierwszemu towarzyszyły mazanki (wysoko strojone), drugiemu skrzypce, po pierwszej wojnie światowej także klarnet Es, a po drugiej wojnie przez pewien czas także trąbka. W Wielkopolsce używano też najprostszego rodzaju dud, zwanych m.in. siesieńkami. Był to dawniej instrument pasterski, później wykorzystywany przez chłopców we wstępnym etapie nauki gry na dudach. Kozły weselne, mazanki i siesieńki wychodziły z użycia już przed pierwszą wojną światową. Po drugiej wojnie dzięki działalności szkoły muzycznej (początkowo ogniska) w Zbąszyniu, oraz regionalistów zostały przywrócone wielkopolskiej praktyce muzycznej.

Na dudach wielkopolskich grają Romuald Jędraszak i Tomasz Kiciński. Instrumenty są nadymane mechanicznie (mieszkiem) i dwugłosowe. Posiadają dwie cylindryczne piszczałki, melodyczną i dwukrotnie zagiętą burdonową, obie zakończone rogowo-metalowymi roztrąbami. Worki ze skóry krojonej i zszywanej – drugi z instrumentów w pokrowcu. Więcej o dudach i ich rodzajach na stronie: ludowe.instrumenty.edu.pl

Nagranie: Agata Mierzejewska, Targowisko Instrumentów / Wszystkie Mazurki Świata, Warszawa 2016


 

 

Dodaj komentarz