Fortepian Noskowskiego zostanie odrestaurowany


Fortepian Zygmunta Noskowskiego (1846-1909) warszawskiej firmy Krall & Seidler z Kolekcji Zabytkowych Fortepianów im. Andrzeja Szwalbego, należący do MCK w Bydgoszczy, zostanie odrestaurowany! Instrument pochodzi z około 1890 roku i został podarowany Noskowskiemu przez polski naród na 25. lecie działalności kompozytorskiej. Fortepian był w posiadaniu rodziny Zygmunta Noskowskiego do 1979 roku, po czym został zakupiony od synowej kompozytora, Eugenii Noskowskiej z Poznania, do Kolekcji  Szwalbego, gdzie znajduje się do dziś. Można go posłuchać i obejrzeć na portalu Fortepian w zbiorach polskich. W 1843 roku na fortepianie firmy Krall & Seidler koncertował w Warszawie Ferenz Liszt, który wybrał instrument Kralla spośród wielu innych, po czym przesłał wytwórcom list pochwalny. W II połowie XIX wieku angielskie czasopismo „The London and Provincial Trades Review” nazwało firmę Krall & Seidler „polskim Pleyelem”. O renowacji tego fortepianu będziemy  informować na bieżąco!IMG_0058IMG_5007IMG_0061IMG_0062IMG_0060_IMG_3488Krall & Seidler to wytwórnia fortepianów i pianin działająca w latach 1830 – ok. 1896 r. w Warszawie. Założyli ją Józef Seidler (ur. 1801 na Śląsku, zm. 1862 w Londynie) i Antoni Krall (ur. ok. 1794 w Warszawie, zm. 1875 w Warszawie), byli czeladnicy Antoniego Leszczyńskiego, którzy założyli spółkę po śmierci pryncypała. Początkowo zatrudniali 12 pracowników. Ferenz Liszt, który koncertował w Warszawie w 1843 r., spośród wielu krajowych i zagranicznych instrumentów wybrał fortepian Kralla i Seidlera, po czym przesłał firmie list pochwalny. W tym samym roku w Warszawie odbył się koncert, na którym specjalnie opracowaną uwerturę G. Rossiniego wykonało 12 pianistów pod kierunkiem Henryka Litolffa na sześciu fortepianach Krall i Seidler równocześnie. Firma uczestniczyła w krajowych wystawach rzemieślniczo-przemysłowych, zdobywając na nich nagrody (np. medal srebrny I klasy w 1838 r.  i 1857 r.), a w 1845 r. fortepian 7-oktawowy Krall i Seidler z ulepszoną mechaniką systemu Erarda i innymi udoskonaleniami, zdobiony płaskorzeźbami, został nagrodzony jako najlepszy fortepian na wystawie pierwszym listem pochwalnym i zakupiony przez namiestnika Królestwa. W 1853 r. wspólnicy wybudowali nowoczesny budynek fabryczny wyposażony w oświetlenie gazowe i windy towarowe, z pomieszczeniami dla warsztatów ślusarskich, tokarskich, lakierniczych, składów, magazynów, suszarni i in., a także z salą koncertową. Firma była wówczas najnowocześniejszą wytwórnią fortepianów w Kongresówce. Po wystąpieniu Kralla ze spółki (1860) i śmierci Seidlera (1862) firmę przejął jego syn Teofil. Uzyskała ona wysokie nagrody na międzynarodowych wystawach, m.in.  w Moskwie 1865 r. – wielki srebrny medal, w Petersburgu 1870 r. – wielki złoty medal; Moskwa 1872 – medal złoty; Paryż 1872 – medal srebrny; Wiedeń 1873 – medal za postęp i medal srebrny na wstędze św. Stanisława za fortepian koncertowy systemu amerykańskiego z mechaniką angielską, fornirowany hebanem, zdobiony płaskorzeźbami i inkrustacją metalem w stylu greckim wg projektu Leona Myszkowskiego; Filadelfia 1875 – medal, Moskwa 1882 – nadanie herbu państwa, Warszawa 1886/7 – dyplom zasługi; Paryż 1889 – złoty medal. Na wystawie w 1878 r. w Paryżu, gdzie firma prezentowała fortepian seryjny, czarny, zdobiony złoconymi brązami przez J. Łopieńskiego (koncertowali na nim A. Kątski, D. Magnus i J. Zarębski) za który otrzymała wielki medal srebrny, angielskie czasopismo „The London and Provincial Trades Review” nazwało firmę „polskim Pleyelem”. W najlepszych latach wytwórnia zatrudniała ponad 50 pracowników, budując ok. 180 instrumentów rocznie o wartości ok. 60.000 rubli. Zbudowała ogółem ok. 6 tysięcy instrumentów. Pod koniec XIX w. zbankrutowała. Wiele fortepianów i pianin z tej wytwórni zachowało się w do dziś w zbiorach prywatnych i muzealnych., m.in. w Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu, Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku oraz Kolekcji im. Andrzeja Szwalbego w Ostromecku k. Bydgoszczy. (Beniamin Vogel – www.fortepian.instrumenty.edu.pl)IMG_1289

fot. Agata Mierzejewska


 

Dodaj komentarz